Kısaca: Çoğu çocuk 2 yaşında iki kelimeyi birleştirir, 30 ayda yaklaşık 50 kelime söyler, 4 yaşında dört kelimelik cümle kurar. Bir basamağı kaçırdıysa ya da yaptığı bir şeyi bıraktıysa çocuk doktorunuzla konuşun.

Yaşa göre dil gelişimi tablosu

Listede, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin (CDC) çoğu çocuğun bu yaşa kadar yapmasını beklediği beceriler var.

Yaş Söyledikleri Anladıkları
12 ay "Anne", "baba" ya da özel bir ad söyler, el sallar "Hayır" dendiğinde kısa süre durur
18 ay Anne ve baba dışında en az üç kelime dener "Ver onu" gibi tek adımlı yönergeyi el kolla göstermeden anlar
24 ay İki kelimeyi birleştirir: "Daha süt" Kitapta sorulan şeyi, vücudunda en az iki bölümü gösterir
30 ay Yaklaşık 50 kelime, bir eylemli kısa söz: "Kuçu koşuyor", "ben", "biz" der Kitapta gösterilen şeyin adını söyler
3 yaş En az iki karşılıklı konuşma, "kim, ne, nerede, neden" diye sorar, adını söyler Resimde ne yapıldığını söyler, yabancılar da çoğu zaman anlar
4 yaş Dört ve daha fazla kelimeli cümle, günden bir olay anlatır "Mont ne işe yarar?" gibi basit soruları yanıtlar
5 yaş Duyduğu ya da uydurduğu iki olaylı hikâye, üçten fazla karşılıklı konuşma Okunan hikâyeyle ilgili basit soruları yanıtlar, basit kafiyeleri fark eder

Bu tabloyu nasıl okumalı? ABD kaynaklıdır ve İngilizce konuşan çocuklar düşünülerek yazılmıştır, Türkçe için uyarlanmış bir norm değildir. Örnekler bu yazı için Türkçeye uyarlandı. Amerikan Konuşma-Dil-Duyma Derneği (ASHA) da bu tür listelerin tarama ya da tanı aracı olmadığını, yalnızca ne zaman yardım isteneceğini anlamaya yaradığını söylüyor.

Ne zaman uzmana gitmeli?

CDC üç durumda erken davranmanızı önerir:

  1. Çocuğunuz bu yaşa kadar beklenen bir ya da daha fazla beceriye ulaşmadıysa.
  2. Daha önce yaptığı bir şeyi yapmayı bıraktıysa.
  3. Başka bir endişeniz varsa.

İkinci madde özellikle önemlidir. Kullandığı kelimeleri söylemeyi bırakan çocuk için beklemeyin.

"Erkek çocuklar geç konuşur", "babası da geç konuşmuştu" gibi sözler sıkça duyulur. Geç başlayıp yakalayan çocuklar elbette vardır, ama bunu önceden ayırt etmek aileden beklenemez. Erken gitmenin kaybettireceği bir şey yok, en fazla içiniz rahatlar.

Kime gidilir?

Adım Kim? Neden?
1 Çocuk doktoru Genel değerlendirme ve yönlendirme
2 Odyolog İşitme testi, çünkü iyi duymayan çocuğun konuşması da etkilenebilir
3 Dil ve konuşma terapisti Kanuna göre uzman hekimin tanı koyduğu dil ve konuşma bozukluklarının rehabilitasyonu
4 Çocuk psikiyatristi İletişim ve sosyal etkileşimde de endişe varsa
5 RAM Destek eğitim ve uygun eğitim ortamı için

Bu unvanların farkını pedagog, psikolog ve psikiyatrist rehberinde, destek eğitim başvurusunu RAM rehberinde bulabilirsiniz. Özel kurum arıyorsanız, MEB yönetmeliği "dil, konuşma ve ergoterapi merkezi"ni ayrı bir kurum türü olarak tanımlar, izin belgesini sorabilirsiniz.

Evde ne yapabilirsiniz?

ASHA'nın 2-3 yaş için önerilerinden bazıları:

  • Kısa ve net konuşun. Kısa kelimeler ve cümleler kullanın.
  • Söylediğini biraz uzatın. Çocuk "araba" derse siz "kırmızı araba gidiyor" deyin.
  • Seçenek sunun. "Süt ister misin?" yerine "süt mü su mu?" diye sorun, sonra yanıtı bekleyin.
  • Kitaba birlikte bakın. Resimlerin rengini, boyutunu, ne yaptığını konuşun.
  • Şarkı ve tekerleme söyleyin. Parmak oyunları dilin ritmini ve seslerini öğretir.
  • Aile fotoğraflarına bakın. Kim var, ne yapıyor, birlikte anlatın.
  • Anlamadığınızda tekrar isteyin. Ne dediğini önemsediğinizi gösterin.

Bunları denerken uzmana gitmeyi ertelemeyin, ikisi birlikte yürüyebilir.

Ekran dil gelişimini etkiler mi?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 1 yaş ve altı için hareketsiz ekran süresi önermez. 2-4 yaş için en fazla 1 saat önerir ve azının daha iyi olduğunu söyler. Çocuk hareketsizken bakım veren kişiyle kitap okuması ve hikâye anlatması teşvik edilir. Bu yazının yorumuna göre asıl mesele, ekran açıkken çocuğun sizinle konuşma fırsatını kaçırmasıdır.

İki dil konuşmayı geciktirir mi?

ASHA ailelere kendilerini en rahat hissettikleri dilde konuşmalarını önerir ve bunun çocuğun kafasını karıştırmayacağını, sonradan dil öğrenmesini de engellemeyeceğini söyler. Bu yüzden evde konuştuğunuz dili bırakmayın. Ancak iki dilli çocukta da gerçek bir dil sorunu olabilir, gecikmeyi hemen iki dile bağlamayın.

Okul ve kreş ne katar?

Kreş ya da anaokulu çocuğa konuşma ortamı sunar, ama dil gelişimi değerlendirmesinin yerini tutmaz. Öğretmene şunları sorun: Çocuğum arkadaşlarıyla konuşuyor mu, yönergeleri anlıyor mu, sizce akranlarına yakın mı? Bu gözlemi doktorla paylaşmanız çok işe yarar. Yaşa uygun kurum için kreş ve anaokulu farkına, yaklaşım için okul öncesi eğitim yaklaşımlarına bakabilirsiniz.

Öğrenme, düşünme ve el becerileri için bilişsel gelişim ve ince motor beceriler yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

2 yaşındaki çocuk kaç kelime bilmeli?

CDC 2 yaş için kelime sayısı vermez, en az iki kelimeyi birleştirmesini bekler. Yaklaşık 50 kelimeyi 30 ay listesinde sayar. İki yaşında kelime birleştirmiyorsa doktorunuzla konuşun.

3 yaşında konuşmayan çocuk için ne yapılmalı?

Beklemeden çocuk doktoruna başvurun, işitme kontrolü isteyin ve dil ve konuşma terapisine yönlendirme sorun. Eğitim desteği için RAM'a veli olarak başvurabilirsiniz.

Çocuğum anlıyor ama konuşmuyor, normal mi?

Anlaması güzel bir işarettir, ama konuşmanın gecikmesini tek başına açıklamaz. Tablodaki yaşını geçtiyse yine değerlendirme isteyin.

Kekemelik kendiliğinden geçer mi?

Bu yazıda kekemelik için bir süre verilmiyor. Çocuk konuşmaktan kaçınıyor ya da zorlanıyorsa dil ve konuşma terapistine danışın.

Tablet izlemek konuşmayı geciktirir mi?

Bu yazının kaynakları böyle bir neden-sonuç ilişkisi kurmuyor. DSÖ ise 2 yaşına kadar hareketsiz ekran süresi önermiyor, 2-4 yaş için en fazla 1 saat diyor.

Yabancı dil bilen ailelerde çocuk geç mi konuşur?

ASHA, ailenin en rahat ettiği dilde konuşmasının çocuğun kafasını karıştırmadığını söylüyor. Yine de endişeniz varsa iki dili de bilen ya da bunu dikkate alan bir uzmana görünün.

Araştırmaya devam edin

Kaynak ve yöntem

Bu yazı 5 Kasım 2026'da aşağıdaki kurumların yayımlarından hazırlandı. Tablodaki beceriler CDC'nin listesindendir, örnekler bu yazı için Türkçeye uyarlandı. Türkçe için ölçülmüş bir norm değildir. Genel bilgi verir, tıbbi görüş yerine geçmez. Çocuğunuzla ilgili kararı hekim ve uzmanla birlikte verin.