Kısaca: Okul konularında önce rehber öğretmenle, tanı ya da ilaç gerekiyorsa çocuk psikiyatristiyle görüşün. "Pedagog" unvanının incelenen mevzuatta tanımı yok, mezun olduğu bölümü sorun. Kendine zarar verme riski varsa 112'yi arayın.
Kim ne yapar?
| Unvan | Eğitimi | Ne yapar? | Nerede çalışır? |
|---|---|---|---|
| Rehber öğretmen / psikolojik danışman | Rehberlik ve psikolojik danışma alanında en az lisans | Okulda rehberlik ve psikolojik danışma, yönlendirme | Okul, RAM, özel rehberlik merkezi |
| Psikolog | Psikoloji lisansı | Psikolojik çalışmalar yürütür, sertifika aldığı alanda tıbbi uygulamalarda görev alabilir | Hastane, kurum, özel merkez |
| Klinik psikolog | Klinik psikoloji yüksek lisansı ya da doktorası | Psikolojik değerlendirme ve psikoterapi | Hastane, klinik, muayenehane |
| Çocuk ve ergen psikiyatristi | Tıp fakültesi ve 4 yıl uzmanlık | Tanı ve tedavi, gerekirse ilaç tedavisi | Hastane, muayenehane |
| Pedagog | İncelenen mevzuatta tanımlanmamış | Unvanı kullanan kişinin aldığı eğitime bağlı | Değişir |
Pedagog kimdir?
Günlük dilde çocuk gelişimi ve eğitimi konusunda çalışan kişi anlamında kullanılıyor. Mevzuatta durum şöyle:
- Sağlık mesleklerini düzenleyen kanunda "pedagog" diye bir meslek tanımlanmamış.
- MEB rehberlik yönetmeliği "rehber öğretmen/psikolojik danışman" der, "pedagog" demez.
- Çocuk Koruma Kanunu'nda adı geçer: Çocukla ilgili kararlar uygulanırken görevlendirilen uzmanlar arasında psikolog, sosyal çalışmacı ve rehber öğretmenle birlikte sayılır. Ama orada da eğitim şartı tanımlanmaz.
Bu, unvanın geçersiz olduğu anlamına gelmez. Ancak "pedagog" yazması kişinin hangi bölümü okuduğunu göstermez, bu yüzden randevudan önce mezuniyetini sorun.
PDR nedir, psikolojiden farkı ne?
PDR, psikolojik danışma ve rehberlik alanıdır. Mezunu okullarda ve RAM'larda rehber öğretmen ya da psikolojik danışman olarak görev alabilir. Psikoloji ise ayrı bir lisans programıdır. Kanuna göre klinik psikolog olmak için psikoloji ya da PDR lisansının üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı gerekir. Başka bir lisanstan gelenler için yol daha uzundur: psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ek olarak klinik psikoloji doktorası.
RAM ile okul rehberlik servisi arasındaki farkı RAM rehberinde bulabilirsiniz.
Duruma göre nereden başlamalı?
Bu tablo karar vermenizi kolaylaştırmak içindir, tıbbi yönlendirme değildir. Şüphede kalırsanız çocuk doktorunuzla başlayın.
| Durum | İlk adım | Gerekirse sonraki |
|---|---|---|
| Okula uyum, arkadaşlık, ders motivasyonu | Sınıf öğretmeni ve rehber öğretmen | Klinik psikolog |
| Konuşma gecikmesi, kekemelik | Çocuk doktoru, işitme için odyolog | Dil ve konuşma terapisti, dil gelişimi rehberi |
| Dikkat sorunu, otizm şüphesi | Çocuk doktoru ya da çocuk psikiyatristi | Eğitim planı için RAM |
| Uzun süren kaygı, uyku ya da yeme değişikliği | Çocuk doktoru ya da çocuk psikiyatristi | Klinik psikolog |
| Yas, boşanma, travmatik olay | Klinik psikolog ya da çocuk psikiyatristi | Okulla ortak plan |
| Özel eğitim raporu ihtiyacı | RAM | Sağlık kurulu raporu, ÇÖZGER |
| Kendine zarar verme, intihar düşüncesi | Hemen 112 ya da acil servis | Çocuk psikiyatristi |
| İstismar ya da ihmal şüphesi | 112 ve Alo 183 | Hukuki ve psikiyatrik destek |
Kim ne yapamaz?
Kanun, klinik psikolog için açık bir sınır çizer: Hastalık olarak tanımlanan durumlarda psikoterapiyi ancak uzman hekimin tanısına ve yönlendirmesine bağlı olarak uygular. Dil ve konuşma terapisti de uzman hekimin tanı koyduğu bozuklukların rehabilitasyonunu sağlar. İlaç tedavisi hekimin alanıdır.
Bu nedenle size tanı söyleyen ya da ilaç öneren kişi hekim değilse, bunu bir hekimle doğrulayın.
Randevudan önce sorulacak 6 soru
- Hangi bölümden mezunsunuz, yüksek lisansınız hangi alanda?
- Çocuklarla, özellikle bu yaş grubuyla ne kadar çalıştınız?
- Bu görüşmede tanı mı konuyor, yoksa değerlendirme mi yapılıyor?
- Hangi test kullanılacak, sonucu bize yazılı verilecek mi?
- Gerektiğinde hekime ya da RAM'a yönlendiriyor musunuz?
- Bilgiler okulla paylaşılacak mı, paylaşılacaksa hangi izinle?
Özel kurumlarda bir ayrıntıya daha bakın: MEB yönetmeliği "rehberlik ve psikolojik danışma merkezi" ile "dil, konuşma ve ergoterapi merkezi"ni özel öğretim kurumu olarak tanımlar. Bu merkezlere kurum izinlerini sorabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Pedagog mu psikolog mu daha doğru?
Bu, çocuğunuzun ihtiyacına bağlı. Okul ve davranış konularında rehber öğretmenle başlayabilirsiniz. Değerlendirme ya da terapi için klinik psikolog, tanı ve ilaç için çocuk psikiyatristi uygundur. Pedagog unvanı kullanan birine gidecekseniz mezuniyetini sorun.
Çocuk psikoloğu diye bir uzmanlık var mı?
İncelenen kanun metninde "çocuk psikoloğu" adıyla ayrı bir meslek tanımlanmamış. Kanun klinik psikologu tanımlar. Çocuklarla çalışan bir psikologun eğitimini ve bu yaş grubundaki deneyimini sorun.
Çocuk psikiyatristine gitmek çocuğa ilaç verileceği anlamına mı gelir?
Hayır. Psikiyatrist değerlendirme yapar ve tedavi seçeneklerini aileyle konuşur. İlaç gerekip gerekmediğine durum değerlendirilerek karar verilir.
Okul rehber öğretmeniyle konuşmak için para ödenir mi?
Rehberlik servisi okulun kendi birimidir ve MEB rehberlik yönetmeliğinde veliden ücret alınacağına dair bir hüküm yer almıyor. Özel okullardaki ek ücret kuralları için zam tavanı ve ek ücretler yazısına bakın.
RAM raporu için psikologdan belge gerekir mi?
Veli doğrudan başvurabilir. Gereken belgeler başvurunun amacına göre değişir, ayrıntıları RAM rehberinde bulabilirsiniz.
Araştırmaya devam edin
- RAM nedir, nasıl başvurulur?
- Çocuklarda dil gelişimi: yaşa göre konuşma tablosu
- Okul ziyaretinde nelere bakılmalı?
- Okul keşfi
Kaynak ve yöntem
Bu yazı 5 Kasım 2026'da kanun ve yönetmelik metinlerinden hazırlandı. Yazıda bir konunun yer almadığı söyleniyorsa bu, aşağıdaki metinler için geçerlidir. Tablodaki yönlendirmeler genel bilgidir. Tıbbi ya da hukuki görüş yerine geçmez. Acil durumda 112'yi arayın.
- 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, ek madde 13 (klinik psikolog, odyolog, dil ve konuşma terapisti) ve uzmanlık çizelgesi
- MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği, tanımlar
- MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği, tanımlar
- 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, ilam ve tedbir kararlarının yerine getirilmesi hükümleri