Kısaca: RAM, rehberlik ve özel eğitim hizmetleri veren MEB kurumudur. Veli de doğrudan başvurabilir. Kurul incelemeden sonra en geç 30 iş gününde karar verir, 30 iş günü içinde itiraz edilebilir.

RAM, okul rehberlik servisi ve PDR aynı şey mi?

Bu üç kelime sıkça karışıyor:

Ad Nedir? Nerededir?
RAM Rehberlik ve özel eğitim hizmetlerini planlayan ve sunan kurum Okuldan ayrı, bölgeye hizmet verir
Rehberlik ve psikolojik danışma servisi Okuldaki rehberlik hizmetlerini yürüten birim Okulun içinde
PDR Psikolojik danışma ve rehberlik alanı, aynı zamanda bir lisans programı Rehber öğretmenlerin mezun olduğu alanlardan biri

Pratikte sıra şöyledir: Okulda bir kaygınız varsa önce sınıf öğretmeni ve rehber öğretmenle konuşun. Özel eğitim değerlendirmesi gerekiyorsa başvuru RAM'a gider. Ama okulun yönlendirmesini beklemek zorunda değilsiniz, veli de doğrudan başvurabilir.

Pedagog, psikolog ve çocuk psikiyatristi arasında kararsızsanız kime gidileceğini anlatan rehbere bakın.

RAM'a başvuru adım adım

1. Hangi RAM olduğunu bulun. Çocuk bir okula kayıtlıysa okulun bulunduğu bölgedeki RAM, kayıtlı değilse ikamet adresinin bulunduğu bölgedeki RAM işlem yapar. Bağlı olduğunuz merkezi il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünden öğrenebilirsiniz.

2. Belgeleri hazırlayın. Yönetmeliğin istediği belgeler başvurunun amacına göre değişir:

Durum İstenen
Her başvuru Velinin ya da okul yönetiminin yazılı talebi
Çocuk bir okula kayıtlıysa Eğitsel Değerlendirme İstek Formu (EK-3)
Koruyucu aile yanındaysa Koruyucu aile belgesi
Uygun eğitim ortamına yönlendirme için Gerektiğinde ÇÖZGER ya da durum bildiren sağlık raporu
Özel eğitim merkezinde destek eğitim için Duruma göre sağlık kurulu raporu, çocuklar için ÇÖZGER

ÇÖZGER, 18 yaşını doldurmamış bireylerin özel gereksinimlerini belirten, sağlık kurulunun düzenlediği çocuklar için özel gereksinim raporudur. RAM'ın verdiği rapordan farklıdır.

3. Değerlendirme yapılır. RAM'daki özel eğitim değerlendirme kurulu, çocuğun tüm gelişim alanlarına, akademik yeterliliklerine ve eğitim ihtiyaçlarına birlikte bakar. Sağlık sorunu nedeniyle RAM'a gelemeyen çocuğun değerlendirmesi bulunduğu ortamda yapılır.

4. Kurula siz de katılırsınız. Yönetmeliğe göre çocuğun velisi bu kurula üye olarak katılır. Süreç yalnızca dışarıda bekleyip sonuç almak değildir. Evde gözlediklerinizi not alıp yanınızda götürün.

5. Rapor size verilir. Başvuru inceleme tarihinden itibaren en geç 30 iş günü içinde karara bağlanır, rapor veliye imza karşılığı verilir.

Başvurunun yöntemini ve randevu düzenini merkezler kendi işleyişine göre yürütebilir. Gitmeden önce arayıp sorun.

RAM raporu ne işe yarar?

Rapor, çocuğu uygun eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine yönlendirir:

  • Okul içinde: Tam zamanlı kaynaştırma ya da bütünleştirme, özel eğitim sınıfı veya resmî özel eğitim okulu.
  • Okul dışında: Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde destek eğitim. Bunun için en fazla bir yıllık eğitim planı hazırlanır, süresi biten plan ihtiyaç varsa yenilenir.

Okul öncesi ve ilköğretimde raporun bir sonucu daha var: Özel eğitime ihtiyacı olan çocuk önce adresine uygun okula kaydedilir, durumu belgelenince adresine bakılmaksızın istediği okula nakledilebilir. Bilim ve sanat merkezine kayıtlı öğrenciler için bu hükümde ayrı bir kural vardır, ayrıntı BİLSEM rehberinde.

Destek eğitim ücretli mi?

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, Hazine ve Maliye Bakanlığının belirlediği destek eğitim tutarı karşılığında verdikleri ayda 8 saat bireysel ve/veya 4 saat grup eğitimi için ayrıca ders ücreti belirleyemez.

Veli isteğiyle verilen ek derslerin ücreti ise özel öğretim kurumları yönetmeliğine göre belirlenir. Merkezi seçerken neyin bu tutara dahil olduğunu, neyin ek ücrete girdiğini yazılı sorun. Özel okul ücret kuralları için zam tavanı ve ek ücretler yazısına bakabilirsiniz.

RAM değerlendirmesinin kendisi için aşağıdaki yönetmeliklerde bir ücret hükmü yer almıyor. Merkezden yine de teyit edin.

Karara katılmıyorsanız

İtiraz hakkınız var:

  1. Eğitsel değerlendirme, tanılama ya da yerleştirme kararı size bildirildiği tarihten itibaren 30 iş günü içinde itiraz edin.
  2. İtiraz, il ya da ilçe özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılır.
  3. Kurul itirazı kendisine ulaştığı günden itibaren en geç 30 iş günü içinde sonuçlandırır, sonuç size, okula ve RAM'a yazılı bildirilir.

İtiraz dışında yeniden değerlendirme de mümkündür: Velinin ya da okulun yazılı talebiyle değerlendirme gerektiğinde tekrarlanır, kademe geçişlerinde de yeniden yapılır.

Sonuçlar okula ya da başkasına gider mi?

Veliler en çok bunu merak ediyor. Yönetmelik, danışan dosyasını gizlilik içeren bilgi olarak tanımlar: Birey reşit değilse velisinin izni olmadan, adli ve idari soruşturma kapsamı dışında paylaşılmaz. Ancak yerleştirme kararı verilirse okulun çocuğun eğitimini planlaması gerekir, bu yüzden hangi bilginin paylaşılacağını merkezle konuşun.

Sık sorulan sorular

RAM'a kimler başvurabilir?

İlk başvuruyu veli, okul yönetimi ya da zihinsel engeli olmayan 18 yaşından büyük birey kendisi yapabilir.

RAM raporu ne kadar sürede çıkar?

Kurul başvuruyu inceleme tarihinden itibaren en geç 30 iş günü içinde karara bağlar. Süre başvuru gününden değil inceleme tarihinden başlar, o yüzden randevu yoğunluğunu da sorun.

RAM raporu için hastane raporu şart mı?

Özel eğitim merkezinde destek eğitim başvurusunda duruma göre sağlık kurulu raporu istenir, çocuklar için bu raporlardan biri ÇÖZGER'dir. Uygun eğitim ortamına yönlendirme başvurularında sağlık raporu gerektiğinde istenir.

Çocuğum okula gitmiyorsa RAM'a başvurabilir miyim?

Evet. Okula kayıtlı olmayan çocuk için ikamet adresinin bulunduğu bölgedeki RAM işlem yapar.

RAM raporuna itiraz edilebilir mi?

Evet. Veli, karar kendisine bildirildikten sonra 30 iş günü içinde itiraz edebilir. İl ya da ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu en geç 30 iş günü içinde sonuçlandırır.

Özel okuldaki çocuk da RAM'a başvurabilir mi?

Evet. Yönetmelik okula kayıtlı öğrenciler için okulun bulunduğu bölgedeki RAM'ı gösterir. Ayrıca okulun rehberlik servisiyle de konuşun. Okul ararken okul ziyareti kontrol listesine ve okul keşfine bakabilirsiniz.

Kaynak ve yöntem

Bu yazı 4 Kasım 2026'da yönetmeliklerin güncel metninden hazırlandı. Genel bilgi verir, tıbbi ya da hukuki görüş yerine geçmez. Çocuğunuzun durumu için RAM, rehber öğretmen ve hekimle görüşün. Merkezlerin randevu ve başvuru düzeni bu metinlerde yazmıyor, bu yüzden merkeze sorun.