Kısaca: İyi bir anaokulu öğretmeni çocuğun sesine ve bakışına karşılık verir, günü oyunla kurar, veliye düzenli bilgi verir. MEB'e bağlı anaokulunda grubu normalde okul öncesi öğretmeni yürütür; kreşte grup sorumlusunun çocuk gelişimi ya da okul öncesi alanından mezun olması gerekir.
Anaokulunda kimler öğretmen olabilir?
Kurallar kurumun bağlı olduğu bakanlığa göre değişir. Anaokulu ve ana sınıfı Millî Eğitim Bakanlığına, kreş ve gündüz bakımevi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlıdır; farkı kreş ve anaokulu farkı yazısında bulabilirsiniz.
Resmî anaokulu. Öğretmenlik Mesleği Kanunu'na göre 1 Eylül 2025'ten beri öğretmenler, öğretmenliğe kaynak bir lisans programından mezun olup Millî Eğitim Akademisinin hazırlık eğitiminde başarılı olanlar arasından seçilir. Adaylarda cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar dahil kanunda sayılan suçlardan mahkûm olmamak şartı aranır.
Özel anaokulu. Kanun, Bakanlığın belirlediği öğretmenlik alanlarına kaynak bir programdan mezun olup aranan niteliklere sahip olanları öğretmen olarak görevlendirmeyi öngörür; bu fıkra Temmuz 2026'da yeniden yazıldı. Yönetmelik okul öncesinde okul öncesi öğretmenliğini asıl sayar, ama iki gruba daha bağımsız derse girme imkânı tanır: görev alanında yükseköğrenim görmüş uzman öğreticiler ve meslek lisesinin çocuk gelişimi ve eğitimi alanından mezun usta öğreticiler.
Özel okulda personel valilikten çalışma izni alınmadan işe başlayamaz. İzinden önce güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Hizmet alımıyla çalışanlarda da aynı şartlar aranır.
Kreşte çocuk gelişimci zorunlu mu?
Yönetmelik "çocuk gelişimci" diye ayrı bir kadro saymaz, her gruba bir grup sorumlusu ister. Grup sorumlusu çocuk gelişimi ve eğitimi öğretmenliği, okul öncesi eğitimi öğretmenliği, anaokulu öğretmenliği, çocuk gelişimi ve eğitimi ya da çocuk gelişimi bölümlerinden birinin mezunu olmalıdır. Bu bölümlerin lisans ve önlisans mezunları önceliklidir; kız meslek liselerinin çocuk gelişimi ve eğitimi bölümü mezunları da bu görevi alabilir.
- Çocuk bakıcısı: En az zorunlu eğitimini bitirmiş ve MEB'in çocuk bakımı sertifikasını almış olmalıdır; kız meslek lisesi mezunundan sertifika istenmez. Bakıcı temizlik işlerinde çalıştırılamaz.
- Kuruluş müdürü: Sosyal hizmet, psikoloji, çocuk gelişimi ya da okul öncesi öğretmenliği gibi bölümlerden mezun ve deneyimli olmalıdır. Gruplarda günde en az bir saat gözlem yapar.
Personel il müdürlüğünün onayıyla çalışır; her çalışandan adli sicil belgesi ve sağlık raporu istenir. Çalışanlar, il müdürlüğünce imzalanan fotoğraflı kimlik kartını görev süresince yakasında taşır. Ziyarette bu kartlara bakabilirsiniz.
Bir grupta kaç çocuk ve kaç yetişkin olur?
- Resmî anaokulu ve ana sınıfı: Bir grupta 10 ile 20 arasında çocuk olması asıl kuraldır; talep ve imkân varsa sayı artırılabilir. İmkân varsa iki gruba bir destek eğitim personeli verilebilir; bu kişi öz bakımda desteğe ihtiyacı olan çocuklara yardım eder.
- Özel anaokulu: Sınıf mevcudu en fazla 20 olabilir. Yardımcı personel isteğe bağlıdır; sınıfa ikinci bir yetişkin vermeyi zorunlu tutan bir hüküm görünmüyor.
- Kreş (0-24 ay): Bir grupta en çok 10 çocuk, bir grup sorumlusu ve en az bir çocuk bakıcısı olur.
- Gündüz bakımevi (25-66 ay): Bir grupta en çok 20 çocuk, en az bir grup sorumlusu ve bir çocuk bakıcısı olur.
MEB'e bağlı okul öncesi kurumlarında bir şubede en fazla bir stajyer bulunabilir; stajyerler mesleki eğitim kapsamında beceri eğitimi gören çocuk gelişimi ve eğitimi öğrencileridir.
Harvard Üniversitesindeki Gelişen Çocuk Merkezi (Center on the Developing Child), birçok çalışmada çocuklara yararı görülen özellikler arasında nitelikli personeli, küçük grupları ve yetişkin başına az çocuk düşmesini sayar. UNICEF de bir öğretmen ve bir yardımcıyla en fazla 25 çocukluk sınıflar önerir.
İyi bir öğretmen ziyarette nasıl anlaşılır?
Tek ziyarette her şeyi göremezsiniz, ama birkaç dakikalık gözlem çok şey gösterir. Harvard'daki merkez, çocukla yetişkin arasındaki karşılıklı etkileşime "serve and return" (topu atıp karşılamak) der ve bu etkileşimin beyindeki bağlantıları güçlendirdiğini yazar. Sınıfta şunlara bakabilirsiniz:
- Karşılık veriyor mu? Bir çocuk bir şey gösterdiğinde ya da ses çıkardığında öğretmen ona dönüp ilgilendiği şeye bakıyor mu?
- Sözcüğe döküyor mu? Çocuğun yaptığını ve hissettiğini adlandırıyor mu? "Kulen yıkıldı, buna üzüldün" gibi bir cümle çocuğa sözcük kazandırır ve onu anladığını gösterir.
- Bekliyor mu? Soru sorduktan sonra çocuğa yanıt vermesi için zaman tanıyor mu? Merkeze göre beklemek, çocuğun kendi fikrini oluşturmasına fırsat verir.
- Zor anda nasıl davranıyor? Ağlayan çocuğu sarılarak ve yumuşak sözlerle sakinleştiriyor mu? Bağırma, alay ya da tehdit görmemelisiniz.
- Oyun günün merkezinde mi? UNICEF'e göre öğretmen, merak uyandıran materyallerle oyunu planlar ve oyunda çocuğun önderliğini izler. Bu yaşta çocuklar akademik konulara odaklanan düz anlatımdan çok oyunla öğrenir.
- Günün bir düzeni var mı? MEB'e bağlı okul öncesi kurumlarında gün; güne başlama, oyun, beslenme, temizlik, etkinlik, dinlenme ve günü değerlendirme zamanlarını içeren ellişer dakikalık altı etkinlik saatinden oluşur.
- Veliyi tanıyor mu? UNICEF, öğretmenin aileleri tanımasını veliyle iş birliğinin temeli sayar. Çocuğu teslim ederken size gününden kısa bir bilgi veriyor mu?
Ziyarette öğretmene ve yönetime ne sormalı?
- Grubun öğretmeni hangi bölümden mezun? Okul öncesi öğretmeni mi, uzman ya da usta öğretici mi?
- Öğretmenin valilikten, kreşte il müdürlüğünden çalışma izni var mı?
- Öğretmen kaç yıldır bu okulda, geçen yıl kaç öğretmen ayrıldı? Harvard'daki merkez, yanıt veren yetişkinlerle kurulan istikrarlı ilişkilerin çocuğu ağır stresin etkilerinden koruyabildiğini yazar.
- Grupta kaç çocuk, gün içinde kaç yetişkin var? Stajyer kimin gözetiminde çalışıyor?
- Yıl içinde öğretmen ayrılırsa ne olur? Özel okulda ayrılan öğretmenin yerine on gün içinde teklif yapılır ve izin on gün içinde düzenlenir. Kreşte yeni personel en fazla bir ay içinde başlatılır.
- İlk yardım sertifikası kimde var? Kreşte en az bir personelin sertifikası olması zorunludur. Okunan iki MEB yönetmeliğinde öğretmen için böyle bir şart görünmüyor; okulda ilk yardım dolabı ve çantası bulundurulur.
- Gün içinde veliye nasıl bilgi veriliyor, sorun olduğunda önce kiminle konuşmalıyım?
- Ağlayan ya da arkadaşına vuran bir çocuğa ne yapıyorsunuz?
Daha uzun bir liste için okul ziyareti kontrol listesine, ana sınıfı ile bağımsız anaokulu farkı için anaokulu ve ana sınıfı yazısına bakabilirsiniz.
Ne zaman endişelenmeli, nereye başvurmalı?
İlk haftalarda ağlama ve isteksizlik sık görülür; bunu uyum süreci yazısında bulabilirsiniz. Çocuğa bağırıldığını, tehdit edildiğini, aşağılandığını ya da fiziksel zarar gördüğünü düşünüyorsanız durum farklıdır.
- Kurumla konuşun. Öğretmen ve müdürle görüşün, tarihini ve konuşulanları not edin.
- MEB'e bağlı anaokulu ve ana sınıfı: Okulun bağlı olduğu ilçe millî eğitim müdürlüğüne yazılı başvurabilirsiniz. Özel okulları Bakanlık müfettişleri ve il millî eğitim müdürlüğünün görevlendirdiği müfettişler denetler.
- CİMER: Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi şikâyetleri internetten, e-Devlet'ten ve Alo 150 hattından alır.
- Kreş ve gündüz bakımevi: Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bu kurumları en az altı ayda bir denetler; çalışma izni olmayan ya da eksik personel çalıştırmak denetimde bakılan konulardandır.
- Zarar şüphesinde: Kreş yönetmeliği, çocuğa ihmal ya da istismarda bulunduğundan şüphelenilen kişiler için Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasını ister. Acil bir durumda 112'yi arayın.
Sık sorulan sorular
Anaokulu öğretmeni nasıl olmalıdır?
Çocuğun başlattığı konuşmaya ve oyuna karşılık veren, duyguları adlandıran, günü oyunla kuran ve veliye düzenli bilgi veren biri olmalıdır.
Anaokulunda kimler öğretmenlik yapabilir?
Resmî anaokulunda öğretmenliğe kaynak bir lisans programını bitirip Millî Eğitim Akademisinin hazırlık eğitiminde başarılı olanlar öğretmen olur. Özel anaokulunda okul öncesi öğretmeni asıldır; uzman öğreticiler ve çocuk gelişimi alanından mezun usta öğreticiler de bağımsız derse girebilir.
Kreşte çocuk gelişimci zorunlu mu?
Her grupta bir grup sorumlusu bulunmalıdır. Bu kişi çocuk gelişimi, okul öncesi ya da anaokulu öğretmenliği gibi bir bölümün ya da kız meslek lisesinin çocuk gelişimi bölümünün mezunu olmalıdır.
Anaokulunda bir sınıfta kaç öğrenci olur?
Özel anaokulunda en fazla 20. Resmî anaokulunda bir grupta 10 ile 20 arasında çocuk olması asıl kuraldır; talep ve imkân varsa sayı artırılabilir.
Kreşte bir öğretmene kaç çocuk düşer?
0-24 aylık grupta en çok 10 çocuğa bir grup sorumlusu ve en az bir bakıcı, 25-66 aylık grupta en çok 20 çocuğa en az bir grup sorumlusu ve bir bakıcı düşer.
Anaokulu öğretmeni hakkında nereye şikâyet edilir?
MEB'e bağlı okullarda ilçe millî eğitim müdürlüğüne, kreş ve gündüz bakımevlerinde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne başvurabilirsiniz. CİMER de şikâyet alır.
Araştırmaya devam edin
- Kreş, gündüz bakımevi ve anaokulu arasındaki fark
- Bağımsız anaokulu mu, ana sınıfı mı?
- Kreş ve anaokulunda uyum süreci
- Okul ziyaretinde nelere bakılmalı?
- İstanbul'daki özel anaokulları
Kaynak ve yöntem
Bu yazı 12 Kasım 2026'da kanun ve yönetmeliklerin mevzuat.gov.tr'deki güncel metninden hazırlandı. Okunan metinlerde son değişiklik kreş yönetmeliğinde 27 Aralık 2025, MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde 28 Temmuz 2026, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde 5 Eylül 2025 tarihlidir. Talim ve Terbiye Kurulunun öğretmenlik alanları kararı okunmadı; okul öncesi öğretmenliğine hangi programların kaynak sayıldığı bu yazıda yok. İyi öğretmenin işaretleri Harvard'daki merkezin ve UNICEF'in yayınlarından alındı; ziyarette sorulacaklar bu yazının önerisidir. Metni hukukçu ya da okul öncesi uzmanı okumadı.
- 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, madde 2, 7, 9 ve 37
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, madde 4 ve 8 (8. maddenin üçüncü fıkrası: 7590 sayılı Kanun, yürürlük 31 Temmuz 2026)
- MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği, madde 4, 25, 26, 37, 38, 44, 48 ve 67
- MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, madde 6, 45 ve 78
- Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik, madde 20, 21, 23, 24, 26, 28, 29, 42 ve 51
- Center on the Developing Child, Serve and Return
- Center on the Developing Child, 5 Steps for Brain-Building Serve and Return, 2017
- Center on the Developing Child, InBrief: Early Childhood Program Effectiveness
- UNICEF, Learning through play, 2018, s. 10, 18 ve 21
- Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)